Dishidrotik Egzama Nedir? Belirtileri, Nedenleri ve Tedavisi

Dishidrotik egzama, avuç içi ve ayak tabanında küçük, içi sıvı dolu kabarcıklarla seyreden kronik inflamatuvar bir deri hastalığıdır. Genellikle kaşıntı, yanma ve soyulma ile ilerler. Ataklar halinde görülür ve stres, terleme ya da alerjik yatkınlıkla ilişkili olabilir.

Dishidrotik egzama belirtileri arasında simetrik yerleşimli veziküller, şiddetli kaşıntı ve kabarcıkların kuruması sonrası çatlak oluşumu yer alır. İleri evrede deri kalınlaşabilir ve hassasiyet artabilir. Klinik tablo, temas dermatiti ile karışabileceğinden dikkatli değerlendirme gerektirir.

Dishidrotik egzama nedenleri genetik yatkınlık, metal alerjisi, yoğun stres ve aşırı nem maruziyeti gibi faktörlerle ilişkilidir. Bağışıklık sisteminin aşırı yanıtı sonucu gelişen inflamasyon, epidermal bariyerin bozulmasına ve tekrarlayan lezyonlara zemin hazırlar.

Dishidrotik egzama tedavisi topikal kortikosteroidler, nemlendiriciler ve tetikleyicilerden kaçınma esasına dayanır. Dirençli olgularda fototerapi veya sistemik immünmodülatörler tercih edilebilir. Düzenli dermatolojik takip, atak sıklığının azaltılması açısından önem taşır.

Bilmeniz Gerekenler	Bilgi
Tanım	Dishidrotik egzama (pomfoliks), genellikle el ve ayaklarda görülen, ani başlangıçlı, kaşıntılı ve içi sıvı dolu küçük kabarcıklarla (veziküller) karakterize kronik, tekrarlayıcı bir egzama türüdür.
Etkilenen Bölgeler	En sık el parmaklarının yan yüzleri, avuç içi ve ayak tabanlarında görülür. Nadiren ayak parmak kenarları da etkilenebilir.
Belirtiler	Şiddetli kaşıntı, yanma ve batma hissi; berrak sıvı içeren küçük kabarcıklar; kabarcıkların birleşerek daha büyük büller oluşturması; kabarcıklar kuruduktan sonra soyulma, çatlama ve hassasiyet.
Klinik Seyir	Genellikle ataklar halinde seyreder. Ataklar birkaç hafta sürebilir ve zamanla tekrarlayabilir. Kronikleşen olgularda cilt kalınlaşması (likenifikasyon) görülebilir.
Nedenler	Kesin nedeni bilinmemektedir. Ancak stres, aşırı terleme (hiperhidroz), metal alerjileri (özellikle nikel), mantar enfeksiyonları ve atopik yatkınlık tetikleyici olabilir.
Risk Faktörleri	Atopik dermatit öyküsü, temas alerjileri, yoğun stres, nemli ortamlarda çalışma ve ellerin sık suyla teması risk faktörleri arasındadır.
Tanı	Tanı çoğunlukla klinik muayene ile konur. Gerekli durumlarda alerji testleri (yama testi), mantar incelemeleri ve nadiren biyopsi yapılabilir.
Ayırıcı Tanı	Kontakt dermatit, atopik dermatit, palmoplantar psoriasis, mantar enfeksiyonları (tinea pedis/manuum) ve herpetik enfeksiyonlarla karışabilir.
Tedavi	Topikal kortikosteroidler, nemlendiriciler, soğuk kompres uygulamaları, antihistaminikler ve dirençli vakalarda fototerapi veya sistemik tedaviler kullanılabilir.
Koruyucu Önlemler	Tahriş edici maddelerden kaçınma, elleri aşırı yıkamaktan kaçınma, uygun nemlendirme, stresten uzak durma ve alerjen temasını azaltma önerilir.
Komplikasyonlar	Şiddetli kaşıma sonucu cilt bütünlüğünün bozulması ve buna bağlı bakteriyel enfeksiyon gelişebilir.
Prognoz	Tamamen iyileşme sağlanabilse de çoğu hastada tekrarlayıcı bir seyir görülür. Uygun tedavi ve tetikleyicilerin kontrolü ile atak sıklığı azaltılabilir.

Dishidrotik Egzama Nedir ve Toplumda Kimlerde Daha Sık Görülür?

Dishidrotik egzama, dermatoloji kliniklerine başvuran hastalar arasında oldukça sık karşılaşılan ve tüm el egzaması vakalarının önemli bir bölümünü oluşturan temel bir sağlık sorunudur. İstatistiksel verilere bakıldığında, el egzamalarının yaklaşık beşte birinin bu spesifik alt tipe ait olduğu görülmektedir. Hastalık sadece belirli bir coğrafyaya veya etnik gruba özgü değildir; dünyanın her yerinde ve tüm ırklarda ortaya çıkabilmektedir. Bununla birlikte çevresel koşulların hastalığın seyri üzerinde çok belirgin bir etkisi vardır. Özellikle sıcak iklim kuşaklarında yaşayan bireylerde veya mevsimsel geçiş dönemlerinde atak sıklığının ciddi şekilde arttığı bilinmektedir. İlkbahar ve sonbahar ayları, ısı ve nem oranlarındaki ani dalgalanmalar nedeniyle derinin adaptasyon sürecini zorlaştırır ve bu dönemlerde şikayetler zirve noktasına ulaşır.

Hastalığın demografik dağılımı incelendiğinde, belirli bir yaş grubunun açıkça daha fazla risk altında olduğu gözlemlenmektedir. Genellikle üretken yaş dönemi olarak kabul edilen yirmi ile kırk yaş arasındaki genç erişkinler, bu rahatsızlığın en sık görüldüğü gruptur. Çocukluk yıllarında veya ileri yaş dönemlerinde de ortaya çıkması elbette mümkündür, ancak vakaların ezici bir çoğunluğu bu aktif yaş aralığında yoğunlaşmaktadır. Cinsiyet faktörü açısından değerlendirildiğinde ise, kadınların erkeklere oranla biraz daha fazla tanı aldığına dair bazı veriler bulunsa da genel tıbbi görüş her iki cinsiyetin de benzer bir risk taşıdığı yönündedir. Kadınlardaki bu hafif istatistiksel yükseklik, genellikle ev işleri, temizlik malzemeleri kullanımı veya kozmetik ürünlerle temas gibi çevresel maruziyetlerin daha yoğun olmasıyla ilişkilendirilmektedir. Anatomik olarak hastalık incelendiğinde, hastaların çok büyük bir kısmında şikayetler sadece ellerde sınırlı kalırken, küçük bir azınlıkta hem ellerin hem de ayakların sürece dahil olduğu görülür.

Dishidrotik Egzama Gelişiminde Rol Oynayan Temel Nedenler Nelerdir?

Bu rahatsızlığın ortaya çıkmasına neden olan tek ve kesin bir etken saptamak mümkün değildir. Hastalık, birden fazla faktörün bir araya gelerek derinin savunma mekanizmalarını bozması sonucunda ortaya çıkan karmaşık bir süreçtir. Genetik yatkınlık, bu sürecin en temel taşlarından birini oluşturur. Derimizin en dış tabakası, vücudu dışarıdaki zararlı maddelerden koruyan ve içerideki suyun buharlaşmasını engelleyen bir tuğla duvar gibi çalışır. Bu duvarda tuğlaları birbirine bağlayan harç görevini gören çok önemli yapısal proteinler bulunur.

Özellikle filaggrin adı verilen bu proteinlerin genetik kodlamasında meydana gelen bazı mutasyonlar, deri bariyerinin zayıflamasına neden olur. Çatlaklarla dolu, zayıf bir bariyer, dışarıdaki alerjenlerin ve tahriş edici maddelerin derinin alt katmanlarına kolayca sızmasına izin verir. Aynı zamanda bu zayıf bariyer, derinin ihtiyaç duyduğu nemi içeride tutamaz ve transepidermal su kaybı hızlanarak deride şiddetli bir kuruluk başlar. Bu yapısal bozukluk, derideki bağışıklık hücrelerini sürekli olarak alarm durumunda tutar.

Bunun yanı sıra atopik zemin adı verilen alerjik yatkınlık da hastalığın gelişiminde kritik bir öneme sahiptir. Kişinin kendi sağlık geçmişinde veya birinci derece akrabalarında alerjik kökenli diğer hastalıkların bulunması, bağışıklık sisteminin aşırı tepki vermeye kodlandığını gösterir.

Hastaların tıbbi öykülerinde sıklıkla rastlanan bazı eşlik eden durumlar şunlardır:

• Astım
• Alerjik rinit
• Atopik dermatit
• Besin alerjileri
• Saman nezlesi

Bu atopik zemin, çevresel tetikleyicilerle karşılaştığında derideki iltihabi yanıtı çok daha şiddetli ve uzun süreli hale getirir. Bağışıklık sistemi, aslında zararsız olabilecek maddelere karşı bile devasa bir savunma savaşı başlatarak kendi dokularına zarar verir ve su dolu kabarcıkların oluşumunu hızlandırır.

Dishidrotik Egzama Ataklarını Tetikleyen Çevresel Faktörler Nelerdir?

Genetik yatkınlığı olan bireylerde hastalığın alevlenmesini sağlayan en önemli unsur, dış dünyadan gelen kimyasal uyaranlardır. Günlük yaşamda deriye temas eden veya sindirim yoluyla vücuda alınan çeşitli maddeler, derideki hücresel bağışıklık sistemini aktive eder. T-hücreleri adı verilen savunma hücreleri, bu maddeleri yabancı bir tehlike olarak algılayarak gecikmiş tipte bir aşırı duyarlılık reaksiyonu başlatır. Bu reaksiyonun en büyük tetikleyicileri ise metallerdir.

Nikel, kobalt ve krom gibi metaller, modern yaşamın hemen her alanında karşımıza çıkar. Deri yüzeyinin bu metallerle sürekli temas halinde olması, alerjik yanıtı doğrudan başlatır. Özellikle mesleki olarak bu maddelere yoğun şekilde maruz kalan kişiler çok yüksek risk altındadır. Metal sanayisinde çalışanlar, inşaat sektöründe çimentoyla temas edenler, sürekli kimyasal boyalar ve şampuanlar kullanan kuaförler veya sık sık sterilizasyon sıvılarıyla ellerini yıkayan sağlık personelleri, deri bariyerlerinin sürekli aşınması nedeniyle daha şiddetli ataklar yaşarlar.

Sadece deriden temas değil bazı gıdaların tüketilmesiyle vücuda alınan metaller de sistemi içeriden uyararak ellerde döküntüye neden olabilir. Özellikle nikel, doğada birçok bitkide yüksek oranda bulunur ve bu bitkilerin yoğun tüketimi duyarlı bireylerde egzama ataklarını başlatabilir.

Nikel içeriği yüksek olan ve dikkatli tüketilmesi gereken bazı besinler şunlardır:

• Yulaf
• Kakao
• Mercimek
• Soya fasulyesi
• Fındık
• Ceviz
• Badem
• Çikolata
• Konserve gıdalar

Bu gıdaların tamamen hayattan çıkarılması genellikle önerilmez ancak atak dönemlerinde diyetin düzenlenmesi ve bu gıdaların alımının sınırlandırılması, tedavi sürecine çok ciddi katkılar sağlar. Dışarıdan gelen temas alerjenleri ve içeriden gelen diyet faktörleri birleştiğinde, derinin iltihap yükü giderek artar.

Psikolojik Stres Dishidrotik Egzama Oluşumunu Nasıl Etkiler?

Deri ve merkezi sinir sistemi, anne karnındaki embriyolojik gelişim sırasında tamamen aynı hücre tabakasından meydana gelir. Bu ortak köken, deri ile beyin arasında ömür boyu sürecek çok derin ve biyolojik bir bağın oluşmasını sağlar. Tıp dünyasında psikodermatoloji olarak adlandırılan alan, ruhsal durumumuzun deri hastalıkları üzerindeki bu güçlü etkisini inceler. Emosyonel stres, anksiyete ve travmalar, dishidrotik egzama ataklarının en yaygın ve en bilinen tetikleyicilerinden biridir.

İnsan vücudu yoğun bir stres veya baskı altındayken, beyindeki ilgili merkezler uyarılır ve kana yüksek miktarda kortizol başta olmak üzere çeşitli stres hormonları salgılanır. Bu hormonların kandaki seviyesinin uzun süre yüksek kalması, vücudun genel savunma sistemini şaşırtır. Derinin kendi kendini onarma kapasitesi yavaşlar, yapısal bütünlüğü sağlayan yağların üretimi düşer ve koruyucu bariyer işlevi büyük ölçüde sekteye uğrar. Aynı zamanda, sinir uçlarından nöropeptid adı verilen kimyasallar salgılanarak derideki inflamasyon süreci doğrudan alevlendirilir. Bu durum dokularda aşırı bir hassasiyet ve inanılmaz boyutlara ulaşabilen bir kaşıntı hissi yaratır.

Stresin tetiklediği bu süreçte hastaların en çok yakındığı sorunlar şunlardır:

• Uyku bozuklukları
• Kronik yorgunluk
• Sürekli gerginlik
• Odaklanma problemleri
• Tahammülsüzlük

Deride başlayan şiddetli kaşıntı, kişinin daha fazla stres yaşamasına, yaşanan bu stres ise kaşıntının daha da artmasına neden olarak kırılması çok zor bir kısır döngü yaratır. Uyku kalitesinin düşmesi, vücudun gece boyunca yapması gereken hücresel onarım işlemlerini durdurur ve egzamanın iyileşme süresini haftalarca uzatabilir.

Vücuttaki Diğer Enfeksiyonlar Dishidrotik Egzama Tablosunu Nasıl Etkiler?

Tıbbi terminolojide “id reaksiyonu” veya “dermatofitid” olarak isimlendirilen oldukça spesifik bir mekanizma, dishidrotik egzamanın en ilginç yönlerinden birini oluşturur. Bu mekanizmada, vücudun belirli bir bölgesinde sessizce devam eden kronik bir enfeksiyon, tamamen uzak ve ilgisiz bir bölgede, özellikle ellerde alerjik bir tepkimeye yol açar. Bağışıklık sistemi, enfeksiyon bölgesindeki patojenleri yok etmeye çalışırken aşırı duyarlı hale gelir ve ürettiği savunma antikorları kan yoluyla ellere ulaşarak burada veziküllerin oluşumunu başlatır.

Bu durumun en net ve sık karşılaşılan örneği ayak mantarıdır. Ayak parmak aralarında veya ayak tabanında yerleşmiş, bazen çok hafif kaşıntı dışında belirti vermeyen bir mantar enfeksiyonu, bağışıklık sistemini sürekli olarak uyarır. Gelişen bu hücresel reaksiyon sonucunda hastanın avuç içlerinde sıvı dolu egzama kabarcıkları belirir. İlginç olan detay, ellerdeki bu kabarcıklardan alınan sıvı örnekleri laboratuvarda incelendiğinde içlerinde hiçbir mantar hücresine rastlanmamasıdır. Çünkü bu doğrudan bir bulaşma değil uzaktan kumandalı bir bağışıklık yanıtıdır. Bu tablonun tedavisinde sadece ellere krem sürmek hiçbir işe yaramaz; temel enfeksiyon kaynağı olan ayakların tedavi edilmesiyle ellerdeki egzama kendiliğinden kaybolur.

Vücutta bu tür uzaktan reaksiyonlara neden olabilecek bazı fokal enfeksiyon odakları şunlardır:

• Ayak mantarı
• Diş kökü apseleri
• Kronik sinüzit
• Bademcik iltihapları
• Safra kesesi enfeksiyonları
• Tırnak mantarı

Özellikle standart egzama tedavilerine yanıt vermeyen, sürekli tekrarlayan dirençli vakalarda, hekimler mutlaka vücutta gizli kalmış böyle bir enfeksiyon odağının varlığını araştırır. Bu odakların tespit edilip tamamen kurutulması, hastalığın kalıcı olarak çözülmesinde hayati bir adımdır.

Dishidrotik Egzama Hastalığının Klinik Belirtileri ve Evreleri Nelerdir?

Hastalığın klinik görünümü ve hastada yarattığı şikayetler, zaman içinde belirli aşamalardan geçerek değişiklik gösterir. Genellikle birbirini takip eden iki ana klinik evre mevcuttur: Akut veziküler evre ve kronik ekzematöz evre. Hastalık genellikle avuç içlerinde, parmakların yan yüzeylerinde veya ayak tabanlarında aniden başlayan, oldukça rahatsız edici bir karıncalanma, yanma ve derin bir kaşıntı hissi ile kendini belli eder. Bu duyusal belirtilerin başlamasından kısa bir süre sonra, derinin altında milimetrik boyutlarda, içi şeffaf bir sıvıyla dolu kabarcıklar belirir.

Avuç içi ve ayak tabanındaki derinin en üst katmanı olan stratum korneum bölgesi, vücudun diğer yerlerine göre son derece kalındır. Bu kalın anatomik yapı nedeniyle, oluşan sıvı dolu kabarcıklar deri yüzeyinden çok fazla kabarmaz. Aksine, derinin derinlerine gömülü, inci tanelerine benzeyen ve dokunulduğunda sert hissedilen yapılar şeklindedirler. Görünümleri genellikle tapyoka pudingine veya balık yumurtasına benzetilir. Hastalık çok şiddetli bir atak yaptığında, bu küçük kabarcıklar derinin altında birleşerek daha geniş ve gergin su toplamalarına dönüşebilir.

Akut aşama geçtikten ve kabarcıklar kuruduktan sonra başlayan kronik evrenin temel özellikleri şunlardır:

• Deri soyulması
• Sarımsı kabuklanmalar
• Likenifikasyon
• Derin fissürler
• Kuruluk
• Hassasiyet

Bu kronik evrede sıvı dolu yapılar kaybolur, yerini esnekliğini tamamen yitirmiş, kuru, kalınlaşmış ve ağrılı bir deri dokusu alır. Özellikle parmak eklemlerinde oluşan derin çatlaklar, basit günlük hareketleri bile son derece ağrılı bir işkenceye dönüştürebilir. Uzun yıllar süren inatçı vakalarda, iltihabi sürecin tırnak köklerine ulaşması sonucunda tırnaklarda kalınlaşma, dalgalanma ve kalıcı renk değişiklikleri de tabloya eklenebilir.

Dishidrotik Egzama Tanısı Nasıl Konulur ve Hangi Testler İstenir?

Dermatoloji uzmanları bu hastalığın tanısını koyarken çoğunlukla hastanın detaylı tıbbi öyküsüne ve klinik muayene bulgularına güvenirler. Lezyonların spesifik yerleşimi, kabarcıkların karakteristik görünümü, şikayetlerin mevsimsel veya stresle ilişkili dalgalanmaları ve hastanın mesleki durumu tanının temelini oluşturur. Ancak tablonun karmaşık olduğu, tedavinin işe yaramadığı veya altta yatan başka nedenlerin araştırılması gerektiği durumlarda ileri tıbbi testlere başvurulur.

Bu amaçla, ayak mantarı gibi id reaksiyonuna neden olabilecek durumları elemek için deriden alınan küçük pullanma örnekleri özel solüsyonlarla mikroskop altında incelenir. Ayrıca hastanın günlük hayatta veya mesleğinde temas ettiği kimyasallara karşı alerjisi olup olmadığını hücresel düzeyde saptamak amacıyla hastanın sırtına yama testi uygulanır. Bu test, vücudun hangi maddelere karşı gizli bir hücresel savaş yürüttüğünü haritalandırmak için çok değerlidir.

Klinik değerlendirme sürecinde kullanılan bazı tıbbi değerlendirme araçları ve testler şunlardır:

• Fiziksel muayene
• Tıbbi öykü
• KOH incelemesi
• Yama testi
• Deri biyopsisi
• DASI skorlaması

Hastalığın şiddetini objektif bir şekilde sayılara dökmek ve uygulanan tedavinin başarısını ölçmek için kullanılan DASI skorlama sistemi, veziküllerin yoğunluğunu, derideki kızarıklığı, soyulma miktarını, kaşıntının şiddetini ve etkilenen alanın genişliğini matematiksel bir formülle hesaplayarak hekimin tedavi planını optimize etmesini sağlar.

Dishidrotik Egzama Hangi Deri Hastalıkları İle Karışabilir?

Avuç içleri ve ayak tabanları, anatomik yapılarından dolayı birçok farklı dermatolojik hastalığın benzer tepkiler verdiği özel bölgelerdir. Bu nedenle dishidrotik egzama tanısı konulurken diğer olası hastalıkların çok dikkatli bir şekilde elenmesi şarttır. Yanlış bir tanı, hastanın aylarca gereksiz ilaç kullanmasına ve hastalığın daha da kötüye gitmesine neden olabilir.

En sık karışan durumların başında, bu bölgeleri tutan özel bir sedef hastalığı türü gelir. Sedef hastalığında ortaya çıkan kabarcıklar şeffaf bir sıvı yerine sarımsı bir iltihapla doludur ve hastalar kaşıntıdan çok şiddetli bir dokunma ağrısından şikayet ederler. Aynı zamanda mantar enfeksiyonları da benzer bir kızarıklık ve dökülme yapabilir, ancak mantar genellikle tek eli tutma eğilimindedir ve lezyonların kenarları halka şeklinde genişler. Bakteriyel cilt enfeksiyonları da deride su toplaması yapabilir fakat bu durumda genellikle tabloya ateş, deride sıcaklık artışı ve bal rengi iltihaplı kabuklanmalar eşlik eder.

Ayırıcı tanıda uzmanlar tarafından mutlaka değerlendirilmesi gereken başlıca hastalıklar şunlardır:

• Palmoplantar püstüler psoriasis
• Tinea manum
• Büllöz impetigo
• İritan kontakt dermatit
• Alerjik kontakt dermatit

Temas edilen asitler, güçlü deterjanlar veya çamaşır suları gibi tahriş edici maddelerin doğrudan deriyi yakması sonucu oluşan iritan dermatitler de ayırıcı tanıda düşünülür. Tüm bu hastalıkların hücresel mekanizmaları farklı olduğu için uygulanacak tedaviler de tamamen birbirinden farklıdır.

Dishidrotik Egzama Tedavisinde Hangi Yöntemler Uygulanır?

Hastalığın tedavisi planlanırken, inflamasyonun hücresel düzeyde hızla durdurulması, bariyerin yeniden inşa edilmesi ve hastanın yaşam kalitesinin geri kazandırılması hedeflenir. Bu amaçla hastalığın şiddetine göre basamaklı bir tedavi yaklaşımı benimsenir. Hafif ve orta şiddetli durumlarda doğrudan deriye uygulanan bölgesel tedaviler ilk seçenektir. Yüksek güçlü kortizonlu kremler ve merhemler, bağışıklık sisteminin o bölgedeki saldırısını baskılayarak iltihabı söndürür. İlacın kalın deriden emilimini artırmak için bazen ilaç sürüldükten sonra ellerin sarılması yöntemi uygulanır. Akut sulantılı dönemlerde ise, sızıntıyı durdurmak ve deriyi kurutmak için özel kimyasal solüsyonlarla hazırlanan ıslak kompresler uygulanır. Kortizonun uzun süreli kullanımına bağlı deri incelmesini önlemek amacıyla, inflamasyonu farklı bir yoldan durduran kortizonsuz bağışıklık baskılayıcı kremler idame tedavisi olarak devreye sokulur.

Sürülen ilaçların yetersiz kaldığı, çok geniş alanları kaplayan veya dayanılmaz ağrılara yol açan şiddetli vakalarda sistemik tedavi basamağına geçilir. Ağızdan alınan kısa süreli kortizon hapları veya hücresel çoğalmayı düzenleyen özel A vitamini türevi ilaçlar bu aşamada kullanılır. Ayrıca derinin bağışıklık yanıtını ultraviyole ışınlarıyla düzenleyen ışık tedavisi (fototerapi) de kronik dirençli vakalarda çok başarılı sonuçlar verir.

Modern tıpta hastalığın kontrol altına alınması için başvurulan temel tedavi seçenekleri şunlardır:

• Topikal kortikosteroidler
• Kalsinörin inhibitörleri
• Islak pansumanlar
• Sistemik kortikosteroidler
• Oral alitretinoin
• Fototerapi
• Botulinum toksin enjeksiyonları
• Biyolojik ajanlar

Eğer hastalık aşırı terlemeyle birlikte şiddetleniyorsa, ter bezlerini geçici olarak durduran botoks uygulamaları mekanik tahrişi engelleyerek iyileşmeyi inanılmaz derecede hızlandırabilir. Son yıllarda geliştirilen ileri teknoloji ürünü biyolojik ilaçlar ise hücresel haberleşme yolaklarını doğrudan kapatarak en dirençli vakalarda bile umut verici kalıcı çözümler sunmaktadır.

Dishidrotik Egzama İçin Günlük Yaşamda Alınması Gereken Önlemler Nelerdir?

Tıbbi tedavinin başarısı, tamamen hastanın günlük yaşamında uygulayacağı koruyucu önlemlere ve deri bakım disiplinine bağlıdır. En güçlü ilaçlar bile kullanılsa, hasta çevresel tetikleyicilerle temas etmeye devam ettiği sürece hastalık tekrarlamaya mahkumdur. Bu nedenle bozulan deri bariyerini mekanik olarak korumak ve desteklemek sürecin en hayati parçasıdır.

El yıkama alışkanlıkları bu işin merkezindedir. Sıcak su, derinin üzerinde koruyucu bir tabaka oluşturan doğal lipidleri anında eriterek bariyeri daha da savunmasız bırakır. Bu sebeple eller her zaman ılık veya serin suyla yıkanmalıdır. Klasik kalıp sabunlar derinin pH dengesini bozduğu için, temizlik işlemi mutlaka kokusuz, renksiz ve derinin asit mantosuna saygılı tıbbi temizleyicilerle yapılmalıdır. Yıkama işlemi bittikten sonra derideki nemin havaya karışmasını engellemek için, eller henüz hafif nemliyken hemen yoğun bir bariyer kremi sürülmelidir.

Günlük yaşam rutininde deriyi korumak için tavsiye edilen bazı temel adımlar şunlardır:

• Ilık su
• Parfümsüz temizleyiciler
• Düzenli nemlendirme
• Saf vazelin
• Pamuklu eldivenler
• Stres yönetimi

Mekanik koruma da en az nemlendirme kadar önemlidir. Yemek yaparken asitli gıdalarla temas etmek, temizlik yaparken deterjanlara dokunmak kesinlikle yasaktır. Bu tür işler sırasında, içi pamuk astarlı koruyucu eldivenler kullanmak zorunludur. Tüm bu fiziksel önlemlerin yanı sıra hastanın stres seviyesini dengede tutacak psikolojik baş etme yöntemleri geliştirmesi, uykusunu düzenlemesi ve kendini gözlemleyerek hastalığını tetikleyen kişisel faktörlerden uzak durması, kalıcı sağlığın anahtarıdır.

Sıkça Sorulan Sorular